• Anna Lurot

Tak zwany "atak paniki" - czyli zespół lęku napadowego

Chociaż w mowie powszechnej często używa się sformułowania "atak paniki" niekoniecznie wiadomo, że określenie to może dotyczyć także jakże prawdziwego - i bardzo uciążliwego -zaburzenia, które w oficjalnej klasyfikacji diagnostycznej określa się jako "lęk napadowy".


Zaburzenia lękowe zaczynają dotykać coraz większą liczbę osób, co prawdopodobnie wiąże się z coraz szybszym tempem życia oraz zanikiem więzi międzyludzkich. Lęk napadowy pojawia się zazwyczaj w okolicy 20-25 roku życia i częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn. Objawia się silnym, nieopanowanym niepokojem, licznymi przykrymi objawami z ciała oraz przekonaniem, że "coś zaraz mi się stanie" (najczęściej chory podejrzewa u siebie zawał serca)

Napadom paniki towarzyszą nieprzyjemne objawy z ciała, które jeszcze bardziej przerażają chorego, utrzymując go w przekonaniu, że zaraz stanie mu się krzywda.

Najczęstsze objawy towarzyszące atakowi paniki to na przykład:

- drżenie ciała

- szybkie bicie serca

- ból w klatce piersiowej

- trudność w złapaniu oddechu

- suchość w jamie ustnej

- pocenie się

- uderzenia gorąca

- zawroty głowy

- mrowienie w różnych częściach ciała


Uporczywe myśli

Napadom paniki niemal zawsze towarzyszy także przenikliwy lęk przed śmiercią (np. zawałem, uduszeniem się) lub utratą kontroli (pojawiają się myśli, takie jak: „zaraz oszaleję!”). Jednocześnie osoba doświadczająca ataku paniki traci zdolność krytycznego osądu sytuacji oraz do (pewnego stopnia) komunikowania się z innymi czy też kontrolowania swojego zachowani


Częstotliwość i czas trwania

Napady lęku rozpoczynają się bez ostrzeżenia i szybko osiągają dużą intensywność. Chory najczęściej szuka wówczas dla siebie ratunku (np. wzywa karetkę, biegnie do lekarza, prosi o pomoc). Napad paniki ustępuje samoczynnie po kilku, kilkunastu minutach, maksymalnie trwając parę godzin. Częstotliwość napadów paniki w przebiegu zespołu lęku napadowego może wahać się od paru w ciągu miesiąca po kilkadziesiąt dziennie.


Po tak przykrym doświadczeniu choremu towarzyszy często wtórny lęk antycypacyjny (tzw. lęk oczekiwania), czyli lęk przed ponownym atakiem paniki. Często, żeby uniknąć powtórzenia tego nieprzyjemnego doświadczenia chory stara się mu zapobiec poprzez unikanie sytuacji kojarzących mu się z wystąpieniem ataku paniki. Zaczyna więc unikać określonych miejsc (np. centrów handlowych, szkoły, dworców), wychodzenia z domu, przebywania samotnie czy udawania się w miejsca skąd trudne będzie wezwanie pomocy (np. wycieczki w góry, latanie samolotem, jazda komunikacją miejską).

Niestety, takie strategie nie tylko nie bronią przed kolejnym atakiem paniki, ale również prowadzą do rozwinięcia się innego zaburzenia: agorafobii.


Kryteria diagnostyczne

Według międzynarodowej klasyfikacji chorób ICD-10 zespół lęku napadowego diagnozuje się na podstawie:

- wystąpienia w ciągu około miesiąca co najmniej kilku napadów lęku z objawami autonomicznymi (wymienionymi powyżej)

- w sytuacjach, w których brak jest obiektywnego niebezpieczeństwa

- napady pojawiają się bez związku ze znaną czy przewidywalną przyczyną

Pomiędzy napadami lęku następuje względne uwolnienie się od objawów lęku (co nie wyklucza obecności obaw przed wystąpieniem kolejnych napadów lęku, czyli tzw. lęku antycypacyjnego, inaczej lęku oczekiwania)


Leczenie

W przypadku bardzo silnych ataków paniki połączonych z lękiem uogólnionym terapeuta może zaproponować konsultację psychiatryczną i włączenie odpowiednich leków obniżających lęk.

Niezbędna jest także psychoterapia. W leczeniu lęku panicznego niezwykłą skuteczność wykazuje psychoterapia poznawczo-behawioralna, w trakcie której chory stopniowo uczy się pokonywać swój lęk i odzyskiwać kontrolę nad swoimi myślami i ciałem.

Modelowa terapia poznawczo-behawioralna ataków paniki jest stosunkowo prostym procesem i trwa od 12 do 15 sesji terapeutycznych. W czasie intensywnego programu terapeutycznego chory uczy się także technik regulowania napięcia, pracy z ciałem oraz kontrolowania swojego destrukcyjnego myślenia, dzięki czemu może w przyszłości samodzielnie zapobiegać nawrotom.

07444582494

Gabinet psychologiczny znajduje się w: 

Gestalt Centre,15-23 St Pancras Way, NW1 0PT London

©2019 by Anna Zawrzel